Od wpisu do KSC do realnej odporności. INEA na Local Trends 2026

INEA była jednym z partnerów Local Trends 2026 - VI Europejskiego Forum Samorządowego, które 1-2 października odbyło się na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich. Wydarzenie zgromadziło samorządowców, przedstawicieli administracji, nauki i biznesu z całej Polski. Operator współtworzył ścieżkę tematyczną TARCZA, poświęconą obronności, cyberbezpieczeństwu i odporności lokalnej. W jej ramach odbyła się debata „Wpisano was z urzędu do KSC - i co dalej? Od formalnej zgodności do realnej odporności samorządu”, a INEA zaprezentowała wyniki pierwszej fali badania poziomu cyfryzacji sektora publicznego.

Wpis do KSC to dopiero początek

Punktem wyjścia debaty był fakt, że gminy trafiają do wykazu podmiotów kluczowych i ważnych w ramach Krajowego Systemu Cyberbezpieczeństwa z urzędu, a nie z własnej inicjatywy. To rodzi złudne poczucie, że „urząd załatwił to za nas”. Tymczasem od 3 kwietnia 2026 roku wójt czy burmistrz ponosi osobistą odpowiedzialność za cyberbezpieczeństwo urzędu. Rozmowę poprowadziła Karolina Siudyła, Strategic PR Advisor INEA, a jej celem było skonfrontowanie formalnej zgodności z przepisami z realnym przygotowaniem na atak.

Perspektywę samorządu przedstawił Dominik Michalak, burmistrz gminy Mosina. Mówił o tym, co osobista odpowiedzialność za cyberbezpieczeństwo oznacza w codziennej pracy wójta, jakie decyzje trzeba było podjąć po nowelizacji ustawy o KSC i jak w praktyce wygląda zgłaszanie oraz obsługa incydentu w gminie. Głos niezależnego eksperta należał do Tomasza Izydorczyka z Uniwersytetu WSB Merito w Poznaniu, doradcy społecznego Ministra Cyfryzacji i członka Społecznego Zespołu Ekspertów przy Prezesie UODO. Na podstawie ponad 500 audytów systemów informatycznych i ponad 2000 procesów pokazał, czym różni się audyt „pod przepis” od audytu, który realnie podnosi bezpieczeństwo, oraz jak przenikają się obowiązki wynikające z KSC i RODO.

Kamilla Beńke z Dell Technologies Polska zwróciła uwagę na rolę infrastruktury w budowaniu odporności administracji - od zabezpieczenia urządzeń końcowych po izolowane odzyskiwanie danych po ataku. Podkreślała, że nowoczesne technologie mogą wesprzeć gminy, którym brakuje kadr i budżetów. Z kolei Agnieszka Ciemniejewska, B2P Director w INEA, opowiedziała, jak wygląda pierwszy kontakt operatora z gminą po wpisie do wykazu, jakie obawy i błędne założenia najczęściej pojawiają się po stronie urzędów i dlaczego współpraca z samorządem powinna wykraczać poza jednorazowe wdrożenie zgodności z przepisami.

Uczestnicy zgodzili się, że gotowe polityki, procedury i rejestry nie przesądzają jeszcze o tym, czy urząd przetrwa pierwszy poważny incydent. Coraz częściej najsłabszym ogniwem nie jest sprzęt, lecz ludzie i procesy - a odporność gminy wymaga współpracy samorządu, nauki, biznesu i operatorów telekomunikacyjnych.

Wpis do wykazu KSC to dla gminy nie meta, ale punkt startu. W rozmowach z samorządami widzimy, że dokumenty są zwykle gotowe, ale znacznie rzadziej przetestowane są kopie zapasowe, procedury reagowania i ciągłość działania. Naszym zadaniem jest pomóc urzędom przejść od zgodności na papierze do odporności w praktyce - mówi Agnieszka Ciemniejewska B2P Director INEA.

Raport INEA: infrastruktura jest, wyzwaniem są procesy i odporność

Podczas Local Trends INEA zaprezentowała również wyniki pierwszej fali badania „Jak organizacje publiczne wykorzystują technologie?”, które przedstawiła Sylwia Grześkowiak. Badanie prowadzono od lipca 2025 do lipca 2026 roku wśród 82 instytucji publicznych współpracujących z INEA, a odpowiedzi udzielały osoby z kierownictwa oraz odpowiedzialne za IT i cyfryzację. Obraz, który się z niego wyłania, jest dwoisty. Fundamenty są solidne: 99 proc. instytucji ma dostęp do internetu stacjonarnego, 83 proc. deklaruje przepustowość co najmniej 100 Mb/s, a 71 proc. korzysta z gwarantowanej przepustowości. Niemal wszystkie stosują podstawowe zabezpieczenia – program antywirusowy (98 proc.) i firewall (96 proc.), a 83 proc. szkoli pracowników z bezpieczeństwa. Gorzej jest z odpornością w praktyce: tylko 30,5 proc. tworzy kopie zapasowe zgodnie z regułą 3-2-1 i tyle samo przeprowadza symulowane ataki. Co ważne w kontekście debaty o KSC, najczęstszą przyczyną utraty danych nie był atak hakerski (10 proc.), lecz usunięcie ich przez pracownika (18 proc.). Badanie ujawniło też „paradoks lidera”: 48,8 proc. instytucji osiąga najwyższy poziom cyfrowej dojrzałości, ale z chmury korzysta zaledwie 21 proc., elektroniczny obieg dokumentów ma 63 proc., a automatyzację decyzji z użyciem AI deklarują pojedyncze podmioty. Jako główne bariery respondenci wskazują niepewność prawną, brak kompetencji, rozproszone dane, obawy o poufność oraz koszty utrzymania. Wniosek autorów raportu jest jasny: sama infrastruktura nie tworzy jeszcze wartości, a bariera ma dziś charakter organizacyjny, nie techniczny. Dlatego INEA rekomenduje podejście krok po kroku - od nazwania celu i diagnozy procesu, przez sprawdzenie fundamentów i pilotaż, po pomiar efektów.

Partnerstwo zamiast jednorazowego wdrożenia

Udział w Local Trends to dla INEA kontynuacja dialogu z samorządami o tym, jak łączyć nowoczesną infrastrukturę z bezpieczeństwem i realnymi efektami dla mieszkańców. Zarówno debata, jak i raport pokazują, że samorządy potrzebują dziś partnera, który obok łącza i usług zapewni diagnozę, integrację, bezpieczeństwo i wsparcie po uruchomieniu.

Pełny raport jest dostępny na stronie biznes.inea.pl.

Źródło informacji INEA